દેશમાં નવી સરકાર બની છે, પરંતુ ફુગાવો, ખાસ કરીને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં વધારો આગામી સપ્તાહમાં એક મોટો પડકાર હશે. શાકભાજીના ભાવને અંકુશમાં રાખવું સૌથી મુશ્કેલ છે. આંકડા દર્શાવે છે કે જાન્યુઆરી ૨૦૨૪થી ડુંગળી, બટેટા અને ટામેટાંની મોંઘવારી નોંધપાત્ર રીતે વધી છે. જાણકારોનું કહેવું છે કે આગામી સમયમાં ગરમી ઘટવાની આશા નહીંવત હોવાથી, શાકભાજીના ભાવમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા નથી. કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા શેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના ડેટા અનુસાર, બીજા અંદાજમાં જણાવાયું છે કે, ૨૦૨૩-૨૪માં ડુંગળીનું ઉત્પાદન ૨૩.૨૧ મિલિયન ટન થવાનો અંદાજ છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં લગભગ ૬ મિલિયન ટન ઓછું છે.
તે જ સમયે, બટાકાનું ઉત્પાદન ૫૬.૭૬ મિલિયન ટન થવાનો અંદાજ છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં ૩.૪ મિલિયન ટન ઓછું છે. રીંગણનું ઉત્પાદન ગયા વર્ષ કરતાં ઓછું રહેવાની ધારણા છે. બીજા અંદાજ મુજબ માત્ર ટામેટાંનું ઉત્પાદન ગયા વર્ષ કરતાં થોડું વધવાની શક્યતા છે. એકંદરે, દેશનું બાગાયત ઉત્પાદન ૨૦૨૩-૨૪માં ૩૫૨.૨૩ મિલિયન ટન થવાનો અંદાજ છે, જે ગયા વર્ષે ૩૫૫.૪૮ મિલિયન ટનથી ઓછું છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓમાં શાકભાજીના ભાવ સૌથી વધુ અસ્થિર રહ્યા છે, ત્યારબાદ કઠોળ અને તેલીબિયાંનો ભાવ છે. શાકભાજીનું ઉત્પાદન વધારવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ અપૂરતા સંગ્રહ અને વિતરણ પ્રણાલીને કારણે ભારતમાં દર વર્ષે ઉત્પાદિત શાકભાજીનો મોટો જથ્થો ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા પહેલા જ બગડી જાય છે.
નીતિ આયોગના વિશ્લેષણ મુજબ, ભારતમાં ૨૦૪૭ સુધીમાં ૩૬૭ મિલિયન ટન શાકભાજીનું ઉત્પાદન થવાની ધારણા છે, જે ૩૬૫ મિલિયન ટનની માંગ કરતાં સહેજ વધારે છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો તેમની માસિક આવકના લગભગ ૫.૩૮ ટકા શાકભાજી પર ખર્ચે છે, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો ૩.૮ ટકા ખર્ચ કરે છે. ઓપરેશન ગ્રીન્સ જેવી યોજનાઓની ભૂમિકાને ફરીથી ડિઝાઇન કરવાની જરૂર છે. કેન્દ્ર સરકારે ૨૦૧૮-૧૯ના બજેટમાં ૫૦૦ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચ સાથે ઓપરેશન ગ્રીન્સ યોજના શરૂ કરી હતી. તેનો ઉદ્દેશ ટામેટા, ડુંગળી અને બટાટા (TOP) ના પુરવઠાને સ્થિર કરવાનો અને તેમની કિંમતોમાં વધઘટને નિયંત્રિત કરવાનો હતો. ટુંકમાં શાકભાજીના ભાવને અંકુશમાં લેવા માટે વધુ પગલાં લેવા પડશે.
