ઈટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોનીએ ડીપફેક વીડિયોના મામલામાં વળતરની માંગ કરી છે. વળતરની આ રકમ 1 લાખ યુરો એટલે કે 90 લાખ રૂપિયા હશે. આ કેસ સાર્દિનિયાની સાસારી કોર્ટમાં ટ્રાયલ હેઠળ છે. વડાપ્રધાન મેલોનીની જુબાની 2 જુલાઈ, 2024ના રોજ થવાની છે. આવો, સમજીએ શું છે આખો મામલો? વર્ષ 2022માં જ્યોર્જિયા મેલોનીનો વીડિયો અમેરિકન એડલ્ટ કન્ટેન્ટ વેબસાઇટ પર પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે જ્યોર્જિયા મેલોની ઈટાલીના વડાપ્રધાન ન હતા. આરોપીએ એડલ્ટ ફિલ્મ સ્ટારના ચહેરા પર જ્યોર્જિયાનો ચહેરો સુપરઇમ્પોઝ કર્યો હતો. એટલે કે મેલોનીનો ડીપફેક વીડિયો ફેસ મોર્ફિંગ ટેક્નોલોજી દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો. બીબીસીના રિપોર્ટ અનુસાર, જે મોબાઈલનો ઉપયોગ એડલ્ટ વીડિયો અપલોડ કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે તે મોબાઈલને ટ્રેસ કરીને 40 વર્ષના આરોપીની ધરપકડ કરી હતી. આશ્ચર્યની વાત એ હતી કે તેમના 73 વર્ષના પિતા પણ આ કામમાં જોડાયેલા હતા. બંનેએ સાથે મળીને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરીને નકલી વીડિયો બનાવ્યો હતો.
મેલોનીની ટીમ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નિવેદન અનુસાર, 2022માં અપલોડ કરાયેલા આ વીડિયોને લાખો લોકો જોઈ ચૂક્યા છે. ઈટાલીના કાયદા અનુસાર આ એક ગુનો છે જેના માટે 6 મહિનાથી લઈને 3 વર્ષની જેલની સજા થઈ શકે છે. જો કે, જ્યારે આરોપીઓ પકડાઈ ગયા, ત્યારે ટ્રાયલ શરૂ થઈ. જ્યોર્જિયા મેલોની વતી બંને આરોપીઓ સામે માનહાનિનો કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે નુકસાની તરીકે 1 લાખ યુરો એટલે કે લગભગ 90 લાખ રૂપિયાના વળતરની માંગણી કરવામાં આવી છે. મેલોનીના વકીલ મારિયા જિયુલિયા મેરોન્ગીયુએ કહ્યું – વડાપ્રધાન જે વળતરની માંગ કરી રહ્યા છે તે પ્રતીકાત્મક છે. આ વળતરનો હેતુ આવા અપરાધોનો ભોગ બનેલી મહિલાઓને સંદેશ આપવાનો છે કે તેઓ પોતાનો અવાજ ઉઠાવવામાં ગભરાશે નહીં. જો વળતર આપવામાં આવે છે, તો તે હિંસાનો ભોગ બનેલી મહિલાઓને મદદ કરવા માટે રકમ દાન કરશે.
આજના ડીજીટલ યુગમાં એવા ઘણા લોકો છે જેઓ ઇન્ટરનેટ દ્વારા ખોટા સમાચાર અને ભ્રામક માહિતી ફેલાવી રહ્યા છે. આવા જ નકલી વીડિયો પણ લોકોને મોકલવામાં આવે છે. આ વીડિયોને ડીપફેક્સ કહેવામાં આવે છે. આમાં અસલી અને નકલી ઓળખવી ખૂબ મુશ્કેલ છે. કારણ કે આ વીડિયો બનાવવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગ સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આને મોર્ફિંગનું અદ્યતન સ્વરૂપ ગણી શકાય. સરળ ભાષામાં, AI ટેક્નોલોજી દ્વારા, ફોટોગ્રાફ, ઓડિયો અથવા વિડિયોની નકલી નકલ બનાવવામાં આવે છે, જે એકદમ વાસ્તવિક લાગે છે. બસ, વિષય બદલાય છે. એટલે કે, વ્યક્તિના ચહેરા પર અન્ય ચહેરો એટલી સ્પષ્ટ રીતે લગાવવામાં આવે છે કે જોનાર છેતરાઈ જાય છે. આ વીડિયો બનાવવાનો હેતુ લોકોની છબી ખરાબ કરવાનો, તેમને બદનામ કરવાનો અને પૈસા પડાવવાનો હોઈ શકે છે.
તમે સમાચારમાં સાંભળ્યું જ હશે, બોલિવૂડ અભિનેત્રી રશ્મિકા મંડન્નાના આવો જ એક વીડિયો પણ સામે આવ્યો હતો. આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ શેર કરવામાં આવ્યો હતો. ખરેખર, તે વીડિયો પણ ડીપફેક હતો. તેમાં ઝરા પટેલ નામની યુવતીનો ચહેરો રશ્મિકાના ચહેરા સાથે બદલવામાં આવ્યો હતો. અમિતાભ બચ્ચનથી લઈને રશ્મિકા મંદન્ના સુધી બધાએ આ ડીપફેક વીડિયો પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું. રશ્મિકા ઉપરાંત અક્ષય કુમાર, આલિયા ભટ્ટ અને કાજોલના ડીપફેક વીડિયો પણ ઇન્ટરનેટ પર વાયરલ થયા હતા. જેની પાછળનો હેતુ આ સેલિબ્રિટીઓની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડવાનો હતો.
