‘ડ્રીમ ગર્લ’ શબ્દ સાંભળીને તમારા મગજમાં પહેલું નામ આવશે હેમા માલિનીનું. પરંતુ જો તમે તેના પર નજર નાખો તો આના ઘણા વર્ષો પહેલા ભારતને તેની પહેલી ‘ડ્રીમ ગર્લ’ મળી હતી. એક અભિનેત્રી તરીકે, તેણીએ માત્ર તેની અભિનય કૌશલ્ય જ સાબિત કરી નથી, પરંતુ તે તેના સમયની અભિનેત્રી પણ હતી જેણે ઘણી માન્યતાઓને તોડી નાખી હતી. તેની સાથે ઘણા વિવાદો જોડાયેલા હતા અને બાદમાં તે એક સફળ બિઝનેસ વુમન પણ સાબિત થઈ હતી. અહીં અમે ‘અક્ષુત કન્યા’ની સ્ટાર દેવિકા રાની ચૌધરી વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ, જેનું લોકપ્રિય નામ દેવિકા રાની હતું.
ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરના પરિવારમાંથી આવેલી દેવિકા રાની એ જમાનામાં ફિલ્મોની ‘મુખ્ય મહિલા’ બની હતી જ્યારે આ વ્યવસાયમાં મહિલાઓની હાજરી નહિવત હતી. આટલું જ નહીં, તે દરમિયાન જે મહિલાઓ ફિલ્મોમાં કામ કરી રહી હતી તેમના નામ પણ બદલ્યા હતા. દેવિકા રાનીને તેના અસલી નામથી ઓળખ મળી અને નામ અને ખ્યાતિ ઉપરાંત તેણે ઘણી સંપત્તિ પણ કમાવી. તમને જણાવી દઈએ કે દેવિકા રાણીનો જન્મ આ દિવસે એટલે કે 30મી માર્ચ 1908ના રોજ થયો હતો અને તેમનું નિધન 9 માર્ચ 1994ના રોજ થયું હતું.
જો તમે તાજેતરમાં એમેઝોન પ્રાઇમની ‘જ્યુબિલી’ સિરિઝ જોઈ હોય, તો તમે દેવિકા રાનીની વાર્તા સાથે વધુ સારી રીતે રિલેટ કરી શકશો. દેવિકા રાનીનું શિક્ષણ ઈંગ્લેન્ડમાં થયું હતું. 1920 ના દાયકામાં શાળા પૂર્ણ કર્યા પછી, તેણીએ નાટકની દુનિયામાં પ્રવેશ કર્યો. જોકે, તે ટેક્સટાઇલ ડિઝાઇન અને આર્કિટેક્ચરના અભ્યાસમાં પણ આગળ રહી હતી. નાટકની દુનિયામાં જ તેની મુલાકાત 1928માં હિમાંશુ રાય સાથે થઈ, જે બાદમાં લગ્નમાં પરિણમી. ત્યારબાદ હિમાંશુ રાયે બર્લિનમાં કામ કર્યું. 1934માં ભારત પરત ફર્યા બાદ હિમાંશુ રાય એક સ્ટુડિયો બનાવવા માંગતા હતા. દેવિકા રાનીએ તેમને સંપૂર્ણ મદદ કરી અને આ રીતે ‘બોમ્બે ટોકીઝ’ સ્ટુડિયો બનાવ્યો. તે ‘બોમ્બે ટોકીઝ’ની અગ્રણી સ્ટાર બની હતી, પરંતુ તેના ‘પ્રેમ પેશન્ટ’ હોવાના કારણે બિઝનેસને ઘણો ખર્ચ થયો હતો.
વાસ્તવમાં, બોમ્બે ટોકીઝના લીડ સ્ટાર નજમ-ઉલ-હસન સાથેના તેના પ્રેમ સંબંધની તે સમયગાળા દરમિયાન ખૂબ ચર્ચા થઈ હતી. આ કારણે માત્ર તેમના અને હિમાંશુ રાય વચ્ચેના સંબંધોમાં જ ખટાશ આવી ન હતી, નજમ-ઉલ-હસનની કારકિર્દી પર પણ અસર પડી હતી અને બોમ્બે ટોકીઝમાં ટેકનિશિયન તરીકે કામ કરનાર અશોક કુમારની ફિલ્મી સફર પણ શરૂ થઈ હતી. જો કે, દેવિકા રાનીના જીવનમાં આટલા ઉથલપાથલ હોવા છતાં આજે તે એક સફળ બિઝનેસવુમન તરીકે ઓળખાય છે. દેવિકા રાની અને હિમાંશુ રોય માત્ર લાઈફ પાર્ટનર જ ન હતા, પરંતુ બોમ્બે ટોકીઝમાં બિઝનેસ પાર્ટનર પણ હતા.
મુંબઈના મલાડમાં બનેલ ‘બોમ્બે ટોકીઝ’ તે સમયનો સૌથી આધુનિક સ્ટુડિયો હતો. તે સમયે શશધર મુખર્જી અને અશોક કુમાર પણ તેના ભાગીદાર હતા. વર્ષ 1940માં હિમાંશુ રાયનું અવસાન થયું અને તે પછી જ દેવિકા રાની ‘બોમ્બે ટોકીઝ’ની બોસ બની, જે આજે એક ફિલ્મ સ્ટાર કરતાં પણ મોટી ઓળખ ધરાવે છે. હિમાંશુ રાયના અવસાન બાદ ‘બોમ્બે ટોકીઝ’ ડાઉન થવા લાગી. દેવિકા રાનીએ કેટલીક ફિલ્મોનું નિર્માણ પણ કર્યું, પરંતુ તે સફળ ન થઈ. પરંતુ 1943માં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ ‘બસંત’ અને ‘કિસ્મત’એ સ્ટુડિયોની તારીખ બદલી નાખી.
આ પછી દેવિકા રાની ફૂલ ટાઈમ બિઝનેસવુમન બની ગઈ. તેણીએ જ દિલીપ કુમારની શોધ કરી હતી, જેમને તેણે સ્ટુડિયોના ‘જ્વાર ભાટા’માં ભૂમિકા ઓફર કરી હતી. બોમ્બે ટોકીઝના બોસ તરીકેનું તેમનું કામ અલ્પજીવી હતું, પરંતુ તે આજે પણ યાદ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, સંપત્તિ પણ તેમના પર પુષ્કળ પ્રમાણમાં વરસી. ઘણા વર્ષોના નાણાકીય સંઘર્ષ પછી, 1943 માં, બોમ્બે ટોકીઝના બોર્ડે તેમને નવા વર્ષની ભેટ તરીકે 20,000 રૂપિયાનું બોનસ આપ્યું. આ સંપત્તિ કેટલી હશે, તમે એ વાત પરથી જ અંદાજ લગાવી શકો છો કે જ્યારે દેશ આઝાદ થયો ત્યારે 1 ડૉલર માત્ર 4.16 રૂપિયા બરાબર હતો. 1943 પછી બોમ્બે ટોકીઝમાં દેવિકા રાનીનો પગાર વધતો ગયો. તે રૂ.1600 થી વધીને રૂ.2750 થયો હતો. એટલું જ નહીં, તેને દર મહિને 300 રૂપિયાનું મનોરંજન ભથ્થું પણ મળવા લાગ્યું.
