નવેમ્બર-સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન ભારતની ખાદ્યતેલની આયાત ૩.૨૭ ટકા વધીને ૧૫.૧૬૪ મિલિયન ટન થઈ હતી, જે એક વર્ષ અગાઉ ૧૪.૬૮૩ મિલિયન ટન હતી. આ આયાતમાં પામ તેલનો હિસ્સો સૌથી મોટો હતો. સપ્ટેમ્બરમાં, મુખ્ય ખાદ્યતેલોના ભાવમાં પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ૯.૭ થી ૧૧.૨ ટકાનો વધારો થયો છે. ડોલર સામે રૂપિયામાં નબળો પડવો આનું મુખ્ય કારણ હતું. ક્રૂડ પામ તેલના વધુ આગમનને કારણે પામ તેલની આયાત ૫.૩૨ ટકા વધીને ૭.૩૫૨ મિલિયન ટન થઈ છે. સોયાબીન તેલની આયાત ૩.૨૫ ટકા વધીને ૫.૧૭૬ મિલિયન ટન, જ્યારે સૂર્યમુખી તેલની આયાત ૧.૯૦ ટકા ઘટીને ૨.૬૨૪ મિલિયન ટન થઈ હતી. રિફાઇન્ડ ખાદ્ય તેલની આયાત ઘટીને ૦.૭૪ મિલિયન ટન, જ્યારે ક્રૂડ તેલની આયાત વધીને ૧૪.૪૨૩ મિલિયન ટન થઈ હતી. રિફાઇન્ડ તેલ કરતાં ક્રૂડ તેલની આયાતમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. રિફાઇન્ડ ખાદ્ય તેલની આયાત ૧.૬૮૯ મિલિયન ટનથી ઘટીને ૦.૭૪ મિલિયન ટન થઈ, જેનાથી કુલ આયાતમાં તેનો હિસ્સો ૧૨ ટકાથી ઘટીને ૫ ટકા થઈ ગયો.
ક્રૂડ ખાદ્ય તેલની આયાત ૧૨.૯૯૩ મિલિયન ટનથી વધીને ૧૪.૪૨૩ મિલિયન ટન થઈ. આ મુખ્યત્વે એટલા માટે હતું કારણ કે ક્રૂડ પામ તેલ રિફાઇન્ડ પામોલિન આયાતને બદલે બદલાઈ ગયું. આર્જેન્ટિના ભારતમાં ખાદ્ય તેલનો સૌથી મોટો સપ્લાયર રહ્યો છે. તેણે કુલ ૩.૪૪૩ મિલિયન ટન ખાદ્ય તેલની નિકાસ કરી છે, જેમાં ૨.૭૧૪ મિલિયન ટન ક્રૂડ સોયાબીન તેલ અને ૭.૨૯ મિલિયન ટન સૂર્યમુખી તેલનો સમાવેશ થાય છે. મલેશિયાએ ૨.૯૭૬ મિલિયન ટન પામ તેલ પૂરું પાડયું હતું, જ્યારે ઇન્ડોનેશિયાએ ૨.૯૦૫ મિલિયન ટન નિકાસ કર્યું હતું. નેપાળે પણ ભારતમાં ૬.૮૨ મિલિયન ટન શુદ્ધ તેલની નિકાસ કરી હતી, જેમાં ૬.૦૫ મિલિયન ટન શુદ્ધ સોયાબીન તેલનો સમાવેશ થાય છે. નેપાળે શૂન્ય આયાત ડયુટીનો લાભ મેળવ્યો હતો. ગત વર્ષની સરખામણીમાં સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં ખાદ્ય તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો અને રૂપિયાનું અવમૂલ્યન આ પાછળના મુખ્ય કારણો હતા. નબળા રૂપિયાને કારણે ખાદ્ય તેલના ભાવમાં વધારો થયો હતા. આ દરમિયાન રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે રૂપિયા ૮૮.૩૨થી રૂપિયા ૯૫.૫૧ પર નબળો પડયો, જે લગભગ ૮.૧ ટકા ઘટયો. આનાથી આયાતી તેલનો ખર્ચ વધુ વધ્યો. ઊંચા આયાત વોલ્યુમ, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો અને ઘટતા રૂપિયાને કારણે ભારત માટે ખાદ્ય તેલની આયાતનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે. તે જ સમયે, ક્રૂડ તેલ તરફના પરિવર્તનથી સોર્સિંગ પદ્ધતિઓ પણ બદલાઈ રહી છે.(સૌજન્ય)
